Katy(Post Mortem. Opowie katyska)


reyseria: Andrzej Wajda
scenariusz: Andrzej Mularczyk, Andrzej Wajda
obsada: Maja Ostaszewska, Artur mijewski, Maja Komorowska, Wadysaw Kowalski, Wiktoria Gsiewska, Anna Radwan, Andrzej Chyra, Danuta Stenka, Joanna Kawiorska, Agnieszka Gliska, Magdalena Cielecka, Pawe Maaszyski, Antoni Pawlicki
gatunek: dramat
kraj: Polska
rok produkcji: 2007
czas trwania: 115 min
Opis

"KATY" - opowie o polskich oficerach pomordowanych podczas II wojny wiatowej przez NKWD w Katyniu. Obraz tragedii niewiadomych zbrodni kobiet, ktre czekay na swoich mw, ojcw, synw i braci. Bezkompromisowe rozliczenie kamstwa, ktre miao kaza Polsce zapomnie o swoich bohaterach. Film o niezomnej walce o pami i prawd, dziki ktrym moemy dzi y w wolnej Polsce.

... Pocztek II wojny wiatowej. Po inwazji hitlerowskich Niemiec na Polsk, na rozkaz Jzefa Stalina, 17 wrzenia 1939 na polskie ziemie wkraczaj rwnie oddziay Armii Czerwonej. Wszyscy polscy oficerowie trafiaj do sowieckiej niewoli.

Anna, ona rotmistrza Puku Uanw w Krakowie, czeka na ma, a oczywiste dowody, e zosta zamordowany prze Rosjan przyjmuje z niedowierzaniem. ona generaa w kwietniu 1943 roku dowiaduje si o mierci ma po odkryciu przez Niemcw masowych grobw polskich oficerw w lesie katyskim. Milczenie i kamstwa na temat zbrodni take po wojnie rozrywaj serce Agnieszce, siostrze pilota, ktry podzieli los pozostaych polskich onierzy. Jedynym ocalaym bdzie przyjaciel rotmistrza, Jerzy, ktry wstpi do Ludowego Wojska Polskiego.

Jak bdzie wygldao po wojnie ycie kobiet czekajcych na swych ukochanych w pastwie polskim, ktre wci zalene jest od radzieckiej Rosji? Czy dla tych, ktrzy zaakceptowali nowy ustrj, ojczyzna i wolno bd miay wci to samo znaczenie?

Przesanie Andrzeja Wajdy

Po wielu prbach i dugim namyle mam ju pewno, e film o Katyniu nie moe stawia sobie za cel odkrycia caej prawdy o tym wydarzeniu, gdy zostaa ona ju dokonana zarwno w historycznym, jak i politycznym aspekcie.

Te fakty dla dzisiejszego widza stanowi mog tylko to wydarze, jakimi s ludzkie losy, gdy tylko one pokazane na ekranie mog poruszy widza w przeciwiestwie do relacji z naszej historii, dla ktrej jest miejsce w spisanych dziejach tamtych czasw.

Dlatego widz mj film o Katyniu, jako opowie o Rodzinie rozczonej na zawsze, o wielkich zudzeniach i brutalnej prawdzie katyskiej zbrodni. Sowem, film o indywidualnym cierpieniu, ktre wywouje obrazy majce znacznie wiksz uczuciow pojemno ni historyczne fakty. Film ukazujcy do blu okrutn prawd, ktrej bohaterami nie s zamordowani oficerowie, lecz kobiety, ktre czekaj na ich powrt kadego dnia, o kadej godzinie, przeywajc nieludzk niepewno. Wierne i niezachwiane, pewne, e wystarczy otworzy drzwi, a stanie w nich od lat oczekiwany mczyzna, gdy tragedia Katynia dotyczy tych, ktrzy yj, tych, co wtedy yli.

Po latach dzielcych nas od katyskiej tragedii, od niemieckiej ekshumacji w 1943 roku, a nastpnie polskich pracach badawczych w latach dziewidziesitych, a nawet mimo otwarcia, co prawda jedynie czciowego, archiww, wci zbyt mao wiemy, jak wygldaa zbrodnia katyska w kwietniu i maju 1940 roku, dokonana na podstawie decyzji podjtej przez Stalina i jego towarzyszy z Biura Politycznego WKPb w Moskwie 5 marca 1940 roku.

(...) Wiem, e mode pokolenie z ca wiadomoci i zapaem oddala si od naszej przeszoci. Zajte teraniejszymi sprawami, zapomina nazw i dat, ktre, czy tego chcemy, czy nie, tworz nas jako nard - z jego lkami i obawami, ujawniajcymi si przy kadej politycznej okazji.

Nie tak dawno temu w jednym z telewizyjnych programw gimnazjalista zapytany z czym kojarzy mu si 17 wrzenia, odpowiedzia, e z jakim witem kocielnym. Moe dziki naszemu filmowi mody czowiek zapytany o Katy bdzie potrafi powiedzie co wicej ni to, e Katy to nazwa miejscowoci niedaleko od Smoleska.

Historia katyska

17 wrzenia 1939, na mocy ustale radziecko - niemieckich zawartych w pakcie Ribbentrop - Mootow wschodni granic Polski przekroczya Armia Czerwona. Do koca wrzenia Rosjanie zajli wszystkie wschodnie wojewdztwa Rzeczypospolitej, a do niewoli dostao si blisko 18 tysicy oficerw, 230 tysicy onierzy i okoo 12 tysicy funkcjonariuszy policji. Wrd jecw byli oficerowie wszystkich stopni oraz kilkunastu generaw. Znaczn cz uwizionych stanowili oficerowie rezerwy, z ktrych wikszo wywodzia si spord polskiej inteligencji; do niewoli trafili take kapelani wojskowi rnych wyzna. Do koca padziernika 1939 zatrzymanych oficerw umieszczono w obozach w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. 5 marca 1940 roku na wniosek Berii, Biuro Polityczne KCWKP(b) podjo decyzje o rozstrzelaniu niemal 15 tysicy jecw przebywajcych w tych obozach. Rozkaz podpisa Jzef Stalin. Polskich jecw zamordowano wiosn 1940 roku w orodkach NKWD w lesie katyskim, Twerze i Charkowie.

Postpujca na wschd armia niemiecka odkrya katyskie mogiy w kwietniu 1943 roku. Wadze ZSRR zaprzeczyy niemieckim oskareniom o dokonanie zbrodni na polskich oficerach owiadczajc, e mord mia miejsce w roku 1941 i jest dzieem Niemcw. Pomoc w ukrywaniu prawdy okazali Stalinowi przywdcy Wielkiej Brytanii i USA, ktrym zaleao na dobrych stosunkach z radzieckim aliantem.

Przez cay okres istnienia PRL prawd o zbrodni katyskiej starano si z ca stanowczoci i bezwzgldnoci faszowa. Temat Katynia przez cay ten czas pozostawa "na indeksie", a ordownikw katyskiej prawdy przeladowano i surowo karano. Rodziny zamordowanych nie mogy zapala zniczy nawet na symbolicznych grobach swoich bliskich.

Dopiero po 1989 roku prawda o Katyniu moga ujrze wiato dzienne. W 1990 wadze ZSRR po raz pierwszy przyznay, e zbrodnia zostaa dokonana przez sowieckie NKWD. Dwa lata pniej prezydent Borys Jelcyn oficjalnie owiadczy, e stao si to na mocy rozkazu podpisanego przez Jzefa Stalina. Od tego czasu coraz wicej dowiadujemy si o wydarzeniach, ktre miay miejsce wiosn 1940 roku w katyskim lesie, w katowniach NKWD Tweru i Charkowa. Dzi s tam cmentarze polskich oficerw. jednak wiele faktw do dzi pozostaje nieodkrytych, i wiele mogi polskich jecw na wschd od Bugu do dzi porastaj jedynie drzewa.

Gwne role

Anna - ona Rotmistrza - MAJA OSTASZEWSKA

Walczy o to, by jej m nie poszed do sowieckiej niewoli. Czeka na niego wiernie, a oczywiste dowody, e nie yje, e zosta zamordowany w Katyniu, przyjmuje do koca z niedowierzaniem, a do chwili, kiedy notatnik Rotmistrza nie odkryje przed ni ostatnich godzin jego ycia.

Andrzej - Rotmistrz 8. Puku Uanw w Krakowie - ARTUR MIJEWSKI

Pomimo klski kampanii wrzeniowej nie traci nadziei: jest przekonany, e polska armia odbuduje si poza krajem, do czego niezbdny bdzie korpus oficerski. Dlatego nie obawia si sowieckiej niewoli, pewien, e wojna ZSRR z Niemcami jest nieuchronna.

Jerzy - Porucznik 8. Puku Uanw w Krakowie - ANDRZEJ CHYRA

Porucznik rezerwy. Przyjaciel Rotmistrza. Jest pesymist co do planw uycia polskiej armii w wojnie sowiecko - niemieckiej. Uratowany z Kozielsku, wydosta si z ZSRR wraz ze stworzon przez Sowietw Pierwsz Dywizj Kociuszkowsk. To on w obozie kozielskim odda Andrzejowi swj sweter. Ten wanie sweter posuy do identyfikacji zwok, ekshumowanych w 1943 roku w Katyniu. Jerzy wraca do kraju jako major Dywizji Kociuszkowskiej. Odwiedza Ann, on Rotmistrza, aby zawiadomi j o tragicznej historii swetra z wyhaftowanym na nim jego nazwiskiem.

ona Generaa - DANUTA STENKA

ona generaa wzitego do niewoli 17 wrzenia 1939 roku na terenach zajtych przez ZSRR. Mieszka w Krakowie. W kwietniu 1943 dowiaduje si o odkryciu przez Niemcw grobw katyskich. Niemiecki Wydzia Propagandy wzywa j, aby nagraa dla niemieckiego radia wypowied na temat tej zbrodni. Wwczas milczy. Zmuszona przez Niemcw, Generaowa oglda film pokazujcy przeraajce obrazy masowych grobw polskich oficerw zamordowanych w Katyniu. Zim 1945 los nie oszczdzi jej rwnie obejrzenia sowieckiego filmu roku przedstawiajcego te same obrazy jako zbrodni niemieck.

Genera - JAN ENGLERT

Genera przetrzymywany w obozie w Kozielsku. Do koca wierzy w pomylne rozwizanie kwestii przetrzymywanych w niewoli polskich oficerw. Dodaje swoim onierzom otuchy, podtrzymuje ich morale - "Oficer nie skada broni przed wrogiem, a jedynie przed samym sob". "Bez was nie bdzie wolnej Polski" - mwi do rezerwistw, dzielcych los oficerw zawodowych: nauczycieli, inynierw, lekarzy. ona generaa wraz z crk oczekuje w Krakowie na wieci o nim. Po odkryciu przez Niemcw grobw katyskich to wanie ona generaa, w poczuciu obowizku wobec ma odmawia wsppracy z niemiecka propagand.

Agnieszka - siostra Porucznika Pilota - MAGDALENA CIELECKA

Jest siostr zamordowanego w Katyniu inyniera, konstruktora samolotw, porucznika pilota. Braa udzia w Powstaniu Warszawskim. Teraz jak Antygona walczy o uczczenie i zachowanie pamici brata; walczy o prawd na temat zbrodni katyskiej. Inskrypcja, ktr umieszcza na pycie nagrobnej brata, zaprowadzi j do kazamatw UB.

Porucznik Pilot - PAWE MAASZYSKI

Oficer rezerwy. By inynierem konstruktorem i wykadowc na Politechnice w Krakowie. Gboko rozczarowany wrzeniow klsk przeywa modziecze zaamanie w kozielskim obozie.

first.php


KINO STUDYJNE ŚWIATOWID" KATOWICE,
ul. 3 Maja 7 tel: 32 258 74 32

e-mail: kasa@swiatowid.katowice.pl
Instytucja Filmowa Silesia Film jest instytucją kultury Samorządu Województwa Śląskiego